ચારણત્વ

" આપણા ચારણ ગઢવી સમાજની કોઈપણ માહિતી,સમાચાર અથવા શુભેચ્છાઓ આપ આ બ્લોગ પર પ્રકાશિત કરવા માગતા આ વોટ્સએપ ન.9687573577 પર મોકલવા વિંનતી છે. " "આઈશ્રી સોનલ મા જન્મ શતાબ્દી મહોત્સવ તારીખ ૧૧/૧૨/૧૩ જાન્યુઆરી-૨૦૨૪"

Sponsored Ads

લેબલ चारण आईओ સાથે પોસ્ટ્સ બતાવી રહ્યું છે. બધી પોસ્ટ્સ બતાવો
લેબલ चारण आईओ સાથે પોસ્ટ્સ બતાવી રહ્યું છે. બધી પોસ્ટ્સ બતાવો

મંગળવાર, 18 સપ્ટેમ્બર, 2018

આઈ શ્રી કંકુકેશરમાંનું બારાડી ચારણ સમાજના ગામડાઓ માં પ્રવાસ



           આઈ શ્રી કંકુકેશરમાં બારાડી ચારણ સમાજના ગામડાઓ માં છેલ્લા ત્રણ દિવસ થી પ્રવાસ કરી રહ્યા છ.ે


જેમા બેહ , કામઈમાં ધામ , ખજુરીયા નેહ , ભાડથર , અને  ખંભાળીયાજેવા ગામોમા આઈ માંએ પ્રવાસ કરી ને સૌ ને આશીર્વાદ અને આશીર્વચન આપેલ.


*આવતિ કાલે સવારમા આઈમાં ખંભાળીયા અને બપોર પસી મીઠાપુર થઈને ભીમરાણા આઈશ્રી મોગલમાં દર્શન કરશે.*


*ત્યાર દ્વારકા બાદ મઢડા, કણેરી થઈને આઈમા રાજકોટ તરફ પ્રવાસ કરવાના છે.*


*રસ્તામાં આવતા ચારણો ના નેહડાઓમાં પણ આઈમાં આશીર્વચન આપશે.*


*આઈ શ્રી કંકુકેશરમાં એ ચારણ સમાજ ને વ્યસનથી દુર રહેવા અને શિક્ષણ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવા આહવાહન કર્યું માં સોનલમાં ના અપાયેલ એકાવન આદેશ નું પાલન કરવા અને આઈમાં નો સમાજ પ્રત્યેનો લગાવ અને સમાજને આપેલ એક આગવી ઓળખ ના શિલ્પી છે*


*ભાડથર ગામનું આઈ માનુ પ્રવચન સાંભળવા નિચેની લિંક ઓપન કરો :-*

https://youtu.be/tR3O5rx_puM


*ખંભાળીયા મા આઈ માનુ પ્રવચન સાંભળવા માટે નિચેની લિંક ઓપન કરો :-*

https://youtu.be/-JYvLkhN3-I


       સહકાર આપનાર દરેકનો આભાર.



              *વંદે સોનલ માતરમ્*


ગુરુવાર, 23 ઑગસ્ટ, 2018

आईश्री कामबाई मां


જાંબુડા ગામના ચારણો ઘોડાની સોદાગરી કરતા આઠ મહિના દેશાવર ખેડી ખેડી ચોમાસુ ઘરને આંગણે ગાળતા. કંકુવરણી ચારણિયાણીઓ દુઝાણાં વાઝાણાં રાખીને ઘરનો વહેવાર ચલાવતી, ઉનાળાની શીળી રાતે રોજ રાસડે ઘૂમતી અને ગામનાં, ગામધણીનાં, રામનાં ને સીતાનાં ગીતો ગાતી કે-

જામ! તારું જાંબુડું રળિયામણું રે
પરણે સીતા ને શ્રી રામ

આવે રાઘવ કુળની જાન. - જામ.

પ્રભાતનો પહોર ઉગમણી દિશામાં કંકુડાં વેરે છે. જાંબુડા ગામની સીમ જાણે સોને ભરી છે. તે ટાણે કામબાઈ નામની જુવાન ચારણી કૂવાકાંઠે બેડું ભરે છે. કાળી કામળીમાં ગોરું મોં ખીલી રહ્યું છે. ઉજાગરે રાતી આંખો હીંગળેભરી ભાસે છે. એની આંખો તો રોજની એવી રાતીચોળ રહેતી: લોક કહેતા કે, "આઈ તો ચોરાશી લોબડિયાવાળી દેવિયું ભેળી રાતે આભામંડળમાં રાસ માડે છે. એટલે આઈની આંખ્યું રાતિયું રે'છે."

રૂડાં માણસની ઉજાગરે ભરી આંખે રૂડપમાં ઉમેરો કરે છે.માટીનાં માનવી એ રૂડપના અંગારાને ગુલાબના ફૂલ સમજી દોથો ભરવા લિભાયાં છે; ને કંઈક કમતિયા દાઝ્યા છે.

કૂવાને કાંઠે કામબાઈનું એવું નીતરતુણ રૂપ નીરખીને એક આદમી ચાલ્યો ગયો. આઈનું ધ્યાન તો સીંચવામાં છે. માથેથી કામળી ખંભે સરી પડી છે. કૂવાના નીરમાં પડછાયો દેખીને એને પોતાનો પરદેશ ગયેલો ચારણ સાંભરે છે. અષાઢની વાદળીઓ આભમાં બંધાતી આવે છે. મોરલા ગળકે છે.

૨

"ગઢવો છે કે ઘરે? ઉઘાડજો!"સાંજની રુંઝ્યો રડી ને દીવે વાટ્યો ચડી તે ટાણે કામબાઈની ખડકી પર કોઈક અજાણ્યો ટૌકો પડ્યો.

"ચારણ તો ભણે ગામતરે ગાં સે, બાપ!"

એમ કહેતી ચારણીએ બારણું ઉઘાડ્યુ. જુએ તો અજાણ્યો રાજવંશી પુરુષ: ભેળો એક આદમી: સવારે કૂવાકાંઠે નીકળેલો એ જ.

"આઈ, આ જામ લાખો. આપણા નગરના ધણી. ગઢવાની હાર્યે એને આંતરે ગાંઠ્યું છે. જામનાં આદરમાન કરો આજ."

"ખમા બાપ! ક્રોડ દિવાળી-"એટલું જ્યાં જુવાન ચારણી બોલે ત્યાં તો ઓસરીમાં ઢોલિયો પડેલો તે નિકરે ઢાળ્યો અને નગરનો રાજા લાખો તે પર બેસી ગયો;બેસીને બોલ્યો: "ભાભી! દેવતા લાવજો તો, હોકો ભરીએ!"

'ભાભી શબ્દ સાંભળતાં તો ચારણીના માથામાં ચાસકો નીકળ્યો. કોઈ કુહાડો જાણે લમણા પર પડ્યો. કોઈ દિવસ 'ભાભી' શબ્દ સાંભળવાનો એને અનુભવ નહોતો.

દેવતા દીધો. બીજી વાર 'ભાભી' કહી દૂધ માગ્યું. કામબાઈની કાયા ધણેણી ઊઠી. દૂધ દીધું ત્રીજી વાર 'ભાભી કહી પાણી માગ્યું; અને ચારણીને વેણ ઠેઠે અંતરમાં ઊતરી ગયું. આંહીં ઢોલિયે બેઠેલા રાજાને રૂંવાડે કામ પ્રગટ થયો છે.વિકારના અંગારા બળે છે.

"લે બાપ! તારે જે જોતું તું ઈ બધું!" એમ અવાજ સંભળાયો. સન્મુખ આવીને ચારણી ઊભી રહી. કામળીમાં ઢાંકેલ એક થાળી હાથમાં લીધી છે. કાયા થરથર કંપે છે. "લે! લે! ઝટ!" એમ ફરી ત્રાડ પાડી.

"શું!" રાજા ચમકીને બોલ્યો.

"તારે જોઈતું તું ઈ બધું!" કહીને કામબાઈએ થાળી ઉઘાડી.

"અરરર! આઈ!" લાખાનો સાદ ફાટી ગયો. થાળીમા કાપેલાં બે થાનેલા (સ્તન) દીઠા.

"ના, ના, ભૂલ્યો! આઈ નહિ, ભાભી!"ચારણી આંખો ઘુમાવતી હસવા લાગી: "લે! લે!"

"એ આઈ! આ હું ભૂલ્યો! ઘર ભૂલ્યો!" રાજાએ હાથ જોડ્યા.

"અરે હોય નહિ! આ લે! આ લે!"

હું ભેણી ને તું ભા, સગા! આદુનો સંબંધ,
કવચન કાછેલા! કિયે અવગણે કાઢિયું! (૧)

હે રાજા! ચારણી એટલે બહેનઃ ને તું ક્ષત્રિય એટલે ભાઈઃ ચારણ-રજપૂતો વચ્ચેનો આદિથી ચાલ્યો આવતો આ સંબંધઃ છતાં હે કચ્છમાંથી જાડેજા રાજા (કાછેલા)! તેં 'ભાભી' એવું કુવચન મારા કયા અપરાધે કાઢ્યું? સાંભળીને રાજા ભાગ્યો. પાછળ થાળી સોતી ચારણીએ દોટ દીધી, 'લેતો જા! બાપ, લેતો જા!' એવા સાદ કરતી કામબાઈ પાછળ પડી અને ફરી દુહો કહ્યોઃ

સંચેલ ધન ચારણ તણાં, જરશે નજિ જસા,
અજરો રે અસા, લોઢું લાખણશિયડા! (૨)

જે જામ લાખા! આ તો ચારણા રૂપ-રૂપી ધનઃ એ તને નહિ પચે. આ તો લોઢું કહેવાય એનો તને અપચો થશે.

જામ ઘોડો દોડાવ્યે જાય છે. નગરમાં પેસી જાય છે. પાછળ ચારણી પડી છે. એના મોંમાંથી દુહો ગાજે છેઃ

ચમકપાણ લોહ ઓખદી, પાનંગ વખ પરાં,
અમરત ખાધે ન ઉતરે, ચારણ-લોઈ બરાં! (૩)

લોઢું ન જરે તો તેની ઔષધિ ચમકપાણ નામનો પથ્થર છે. સાપના વિષનું ઔષધ અમૃત છેઃ પરંતુ અમૃત ખાવાથી જેનું ઝેર ન ઉતરે તેવાં બૂરાં તો ચારણનાં લોહી છે.

નગરના મહેલમાં જામે સાંભળ્યું કે ચંડિકા સમી ચારણી હજુ તો શરીરના ટુકડા કરતીને સીમાડે લોહી છાંટતી ચાલી આવે છે. રાજા સામા ગયા, મોંમાં તરણું લઈને બોલ્યાઃ "માતાજી, મને પારકાએ ભુલાવ્યો. હવે ક્ષમા કરો."

"હું તને માફ કરું છું, પણ એક વાત યાદ રાખજેઃ આ તારા મહેલની ઓતરાદી બારી કદી ઉઘાડિશ નહિ."

૩

બાર વરસ વીતી ગયાં. જામે બીજી વાર લગ્ન કર્યાં. નવં રાણીની સાથે પોતે એક દિવસ મહેલમાં બેઠા છે.

રાણીએ પૂછ્યું: "દરબાર, ઓતરાદી દ્શ્યેથી દરિયાના પવનની લહેરો આવે છે, રળિયામણા દેખાવો જોવાય; છતાં એ જ બારી શા માટે બંધ કરાવી છે?"

"ત્યાં એક ચારણી બળી મૂઆં છે, એની મના છે."

"કેટલો વખત થયો?"

"બાર વરસ."

હસીને રાણી બોલ્યાં: "ઓહોહોહો! આજ બાર વરસે કાંઈ એની મનાઈને ગણકારવાની હોય?"

રાણીના આગ્રહથી એ બંધ બારીની ઈંટો કાઢવામાં આવી. સામે જ દરિયાનો ખારોપાટ વરસાદના જળમાં ડૂબેલો પડ્યો હતો.ચોમાસા સિવાયની એ ઋતુમાં એ ખારા પાટ વચ્ચે પરગામનો કેડો પડતો હતો. બરાબર જાંબુડાથી જે કેડો આવતો હતો તે જ કેડો. પણ અત્યારે એ પાણીમાં ડુબેલો હતો. આધે આઘે જાણે એ પાણી ઉપર આગ બળતી હતી.

જામ લાખાએ રાણીને બોલાવ્યાં. આંગળી ચીંધી જામે રાણીને કહ્યું:" "જુઓ રાણીજી, ઓલી જગ્યાએ પાણીની સપાટી ઉઅપર ભડકા બળે; ત્યાં એ ચારણ્ય બળી મરેલી."

પણ રાજા જ્યાં આંગળી ચીંધાડવા જાય, ત્યાં તો એ દૂર બળતી જ્વાળા આંગળીને ચોંટી. ઝડ! ઝડ! ઝડ! અંગ આખું સળગી ગયું.રાજા બળીને ખાખ થયો. ચારણોએ ગાયું:

ચાલણ ને કમક તણી, ઓછી મ ગણ્યે આગ!
ટાઢી હોયે તાગ, (તોયે) લાગે લાખણશિયડા! (૪)

હે લાખાજી જામ! ચારણની અંદર અને ચકમકની અંદર બેસુમાર અગ્નિ છુપાઈને રહ્યો છે.દેખાવમાં ચકમક ઠંડો છે, પણ એની સાથે ઘર્ષણ થાય ત્યારે બાળિને ખાખ કરે તેવા તણખા ઝરે છે. તેવી જ રીતે આ વૃતાંતમાં પણ અબોલ અને ઠડી કામબાઈની અંદર ઊંડાણે આગ બળતી હતી. કોઈ ન સમજે કે એ બાળી શકશે. છતાં ત્યાંથી ઊઠીને એ તને વળગી, તને ભસ્મ કર્યો.

જૂનો રાફ ન છેડીએ; જાગે કોક જડાગ,
જાગી જાડેજા સરે; કામઈ કાળો નાગ. (૫)

કોઈ રાફડાને જૂનો અને ખાલી સમજીને ઉકેળવો નહિ, કારણ કે એમાંથી કોઇક દિવસ ઝેરી સર્પ નીકળી પડે. જેવી રીતે ચારણ જ્ઞાતિ-રૂપી જૂના રાફડામાં જાડેજાને માથે કામબાઈ કાળા નાગ-શી જાગી.

(પૂર્ણ)

બુધવાર, 2 મે, 2018

આઈ કામબાઈ

આઈ કામબાઈ

ઝવેરચંદભાઈ મેઘાણી

જાંબુડા ગામના ચારણો ઘોડાની સોદાગરી કરતા આઠ મહિના દેશાવર ખેડી ખેડી ચોમાસુ ઘરને આંગણે ગાળતા. કંકુવરણી ચારણિયાણીઓ દુઝાણાં વાઝાણાં રાખીને ઘરનો વહેવાર ચલાવતી, ઉનાળાની શીળી રાતે રોજ રાસડે ઘૂમતી અને ગામનાં, ગામધણીનાં, રામનાં ને સીતાનાં ગીતો ગાતી કે-

જામ! તારું જાંબુડું રળિયામણું રે
પરણે સીતા ને શ્રી રામ

આવે રાઘવ કુળની જાન. - જામ.
પ્રભાતનો પહોર ઉગમણી દિશામાં કંકુડાં વેરે છે. જાંબુડા ગામની સીમ જાણે સોને ભરી છે. તે ટાણે કામબાઈ નામની જુવાન ચારણી કૂવાકાંઠે બેડું ભરે છે. કાળી કામળીમાં ગોરું મોં ખીલી રહ્યું છે. ઉજાગરે રાતી આંખો હીંગળેભરી ભાસે છે. એની આંખો તો રોજની એવી રાતીચોળ રહેતી: લોક કહેતા કે, "આઈ તો ચોરાશી લોબડિયાવાળી દેવિયું ભેળી રાતે આભામંડળમાં રાસ માડે છે. એટલે આઈની આંખ્યું રાતિયું રે'છે."

રૂડાં માણસની ઉજાગરે ભરી આંખે રૂડપમાં ઉમેરો કરે છે.માટીનાં માનવી એ રૂડપના અંગારાને ગુલાબના ફૂલ સમજી દોથો ભરવા લિભાયાં છે; ને કંઈક કમતિયા દાઝ્યા છે.

કૂવાને કાંઠે કામબાઈનું એવું નીતરતુણ રૂપ નીરખીને એક આદમી ચાલ્યો ગયો. આઈનું ધ્યાન તો સીંચવામાં છે. માથેથી કામળી ખંભે સરી પડી છે. કૂવાના નીરમાં પડછાયો દેખીને એને પોતાનો પરદેશ ગયેલો ચારણ સાંભરે છે. અષાઢની વાદળીઓ આભમાં બંધાતી આવે છે. મોરલા ગળકે છે.

"ગઢવો છે કે ઘરે? ઉઘાડજો!"સાંજની રુંઝ્યો રડી ને દીવે વાટ્યો ચડી તે ટાણે કામબાઈની ખડકી પર કોઈક અજાણ્યો ટૌકો પડ્યો.

"ચારણ તો ભણે ગામતરે ગાં સે, બાપ!"

એમ કહેતી ચારણીએ બારણું ઉઘાડ્યુ. જુએ તો અજાણ્યો રાજવંશી પુરુષ: ભેળો એક આદમી: સવારે કૂવાકાંઠે નીકળેલો એ જ.

"આઈ, આ જામ લાખો. આપણા નગરના ધણી. ગઢવાની હાર્યે એને આંતરે ગાંઠ્યું છે. જામનાં આદરમાન કરો આજ."

"ખમા બાપ! ક્રોડ દિવાળી-"એટલું જ્યાં જુવાન ચારણી બોલે ત્યાં તો ઓસરીમાં ઢોલિયો પડેલો તે નિકરે ઢાળ્યો અને નગરનો રાજા લાખો તે પર બેસી ગયો;બેસીને બોલ્યો: "ભાભી! દેવતા લાવજો તો, હોકો ભરીએ!"

'ભાભી શબ્દ સાંભળતાં તો ચારણીના માથામાં ચાસકો નીકળ્યો. કોઈ કુહાડો જાણે લમણા પર પડ્યો. કોઈ દિવસ 'ભાભી' શબ્દ સાંભળવાનો એને અનુભવ નહોતો.

દેવતા દીધો. બીજી વાર 'ભાભી' કહી દૂધ માગ્યું. કામબાઈની કાયા ધણેણી ઊઠી. દૂધ દીધું ત્રીજી વાર 'ભાભી કહી પાણી માગ્યું; અને ચારણીને વેણ ઠેઠે અંતરમાં ઊતરી ગયું. આંહીં ઢોલિયે બેઠેલા રાજાને રૂંવાડે કામ પ્રગટ થયો છે.વિકારના અંગારા બળે છે.

"લે બાપ! તારે જે જોતું તું ઈ બધું!" એમ અવાજ સંભળાયો. સન્મુખ આવીને ચારણી ઊભી રહી. કામળીમાં ઢાંકેલ એક થાળી હાથમાં લીધી છે. કાયા થરથર કંપે છે. "લે! લે! ઝટ!" એમ ફરી ત્રાડ પાડી.

"શું!" રાજા ચમકીને બોલ્યો.

"તારે જોઈતું તું ઈ બધું!" કહીને કામબાઈએ થાળી ઉઘાડી.

"અરરર! આઈ!" લાખાનો સાદ ફાટી ગયો. થાળીમા કાપેલાં બે અંગ (સ્તન) દીઠા.

"ના, ના, ભૂલ્યો! આઈ નહિ, ભાભી!"ચારણી આંખો ઘુમાવતી હસવા લાગી: "લે! લે!"

"એ આઈ! આ હું ભૂલ્યો! ઘર ભૂલ્યો!" રાજાએ હાથ જોડ્યા.

"અરે હોય નહિ! આ લે! આ લે!"

હું ભેણી ને તું ભા, સગા! આદુનો સંબંધ,

કવચન કાછેલા! કિયે અવગણે કાઢિયું!

હે રાજા! ચારણી એટલે બહેનઃ ને તું ક્ષત્રિય એટલે ભાઈઃ ચારણ-રજપૂતો વચ્ચેનો આદિથી ચાલ્યો આવતો આ સંબંધઃ છતાં હે કચ્છમાંથી જાડેજા રાજા કાછેલા તેં 'ભાભી' એવું કુવચન મારા કયા અપરાધે કાઢ્યું?

સાંભળીને રાજા ભાગ્યો. પાછળ થાળી સોતી ચારણીએ દોટ દીધી, 'લેતો જા! બાપ, લેતો જા!' એવા સાદ કરતી કામબાઈ પાછળ પડી અને ફરી દુહો કહ્યોઃ

સંચેલ ધન ચારણ તણાં, જરશે નજિ જસા,

અજરો રે અસા, લોઢું લાખણશિયડા
જે જામ લાખા! આ તો ચારણા રૂપ-રૂપી ધનઃ એ તને નહિ પચે. આ તો લોઢું કહેવાય એનો તને અપચો થશે.

જામ ઘોડો દોડાવ્યે જાય છે. નગરમાં પેસી જાય છે. પાછળ ચારણી પડી છે. એના મોંમાંથી દુહો ગાજે છેઃ

ચમકપાણ લોહ ઓખદી, પાનંગ વખ પરાં,

અમરત ખાધે ન ઉતરે, ચારણ-લોઈ બરાં!
લોઢું ન જરે તો તેની ઔષધિ ચમકપાણ નામનો પથ્થર છે. સાપના વિષનું ઔષધ અમૃત છેઃ પરંતુ અમૃત ખાવાથી જેનું ઝેર ન ઉતરે તેવાં બૂરાં તો ચારણનાં લોહી છે.

નગરના મહેલમાં જામે સાંભળ્યું કે ચંડિકા સમી ચારણી હજુ તો શરીરના ટુકડા કરતીને સીમાડે લોહી છાંટતી ચાલી આવે છે. રાજા સામા ગયા, મોંમાં તરણું લઈને બોલ્યાઃ "માતાજી, મને પારકાએ ભુલાવ્યો. હવે ક્ષમા કરો."

"હું તને માફ કરું છું, પણ એક વાત યાદ રાખજેઃ આ તારા મહેલની ઓતરાદી બારી કદી ઉઘાડિશ નહિ."

બાર વરસ વીતી ગયાં. જામે બીજી વાર લગ્ન કર્યાં. નવં રાણીની સાથે પોતે એક દિવસ મહેલમાં બેઠા છે.

રાણીએ પૂછ્યું: "દરબાર, ઓતરાદી દ્શ્યેથી દરિયાના પવનની લહેરો આવે છે, રળિયામણા દેખાવો જોવાય; છતાં એ જ બારી શા માટે બંધ કરાવી છે?"

"ત્યાં એક ચારણી બળી મૂઆં છે, એની મના છે."

"કેટલો વખત થયો?"

"બાર વરસ."

હસીને રાણી બોલ્યાં: "ઓહોહોહો! આજ બાર વરસે કાંઈ એની મનાઈને ગણકારવાની હોય?"

રાણીના આગ્રહથી એ બંધ બારીની ઈંટો કાઢવામાં આવી. સામે જ દરિયાનો ખારોપાટ વરસાદના જળમાં ડૂબેલો પડ્યો હતો.ચોમાસા સિવાયની એ ઋતુમાં એ ખારા પાટ વચ્ચે પરગામનો કેડો પડતો હતો. બરાબર જાંબુડાથી જે કેડો આવતો હતો તે જ કેડો. પણ અત્યારે એ પાણીમાં ડુબેલો હતો. આધે આઘે જાણે એ પાણી ઉપર આગ બળતી હતી.

જામ લાખાએ રાણીને બોલાવ્યાં. આંગળી ચીંધી જામે રાણીને કહ્યું:" "જુઓ રાણીજી, ઓલી જગ્યાએ પાણીની સપાટી ઉઅપર ભડકા બળે; ત્યાં એ ચારણ્ય બળી મરેલી."

પણ રાજા જ્યાં આંગળી ચીંધાડવા જાય, ત્યાં તો એ દૂર બળતી જ્વાળા આંગળીને ચોંટી. ઝડ! ઝડ! ઝડ! અંગ આખું સળગી ગયું.રાજા બળીને ખાખ થયો. ચારણોએ ગાયું:

ચાલણ ને કમક તણી, ઓછી મ ગણ્યે આગ!

ટાઢી હોયે તાગ, (તોયે) લાગે લાખણશિયડા!

હે લાખાજી જામ! ચારણની અંદર અને ચકમકની અંદર બેસુમાર અગ્નિ છુપાઈને રહ્યો છે.દેખાવમાં ચકમક ઠંડો છે, પણ એની સાથે ઘર્ષણ થાય ત્યારે બાળિને ખાખ કરે તેવા તણખા ઝરે છે. તેવી જ રીતે આ વૃતાંતમાં પણ અબોલ અને ઠડી કામબાઈની અંદર ઊંડાણે આગ બળતી હતી. કોઈ ન સમજે કે એ બાળી શકશે. છતાં ત્યાંથી ઊઠીને એ તને વળગી, તને ભસ્મ કર્યો.

જૂનો રાફ ન છેડીએ; જાગે કોક જડાગ,
જાગી જાડેજા સરે; કામઈ કાળો નાગ.

કોઈ રાફડાને જૂનો અને ખાલી સમજીને ઉકેળવો નહિ, કારણ કે એમાંથી કોઇક દિવસ ઝેરી સર્પ નીકળી પડે. જેવી રીતે ચારણ જ્ઞાતિ-રૂપી જૂના રાફડામાં જાડેજાને માથે કામબાઈ કાળા નાગ-શી જાગી.

ઝવેરચંદભાઈ મેઘાણી

- આભાર

સૌરાષ્ટ્ર રસધાર

મંગળવાર, 20 માર્ચ, 2018

आई श्री सिंहमोई (जीवणी) मां



चैत्री बीज ऐटले आई श्री सिंहमोई (जीवणी) माताजीनो प्रागट्य दिन

जय  मा

आई जीवणीना पितानुं नाम गढवी धानोभाइ नैया. आईनां मानुं नाम बायांबाई.

आईनां माताना पितानुं नाम भायोभाइ जामंग. आइना पितानु मूळ वतन कच्छ. कच्छमां वारं वार दुष्काळ पडतां तेओ पोतानां माल ढोर हांकीने बीजा चारणो साथे सौराष्टमां आवेला अने खड – पाणीनी सगवड होय त्यां नेश बांधी ने रहेता. सं  . १७८८ आसपास तेओ सरधारनी सीममां खड-पाणीनी सारी सगवड जोईने नेश बांधीने रहेवा आवेला. आई जीवणीनी उम्मर ते वखते १७ वरस लगभगनी हती आई बहु स्वरूपवान, शरीरे खडतल अने दढ मनोबळवाळां हतां. जगदंबा ना एक निष्ठ उपासक, तप-तेजवंता, चारण वटवाळां, दैवी प्रतिभाथी विभूषित हतां एमने अंगे अंग थी दिव्य रूपनी छटा प्रसरती. एमना मुख – मंडळमांथी जाणे सूर्य नारायणनां किरणो प्रतिबिबित थतां माता पिता कुळ-कुटुब अने अन्य सौ एमने जगदंबानो अवतार मानतां. नानी वयथी ज एमने आई कहीने सबोधतां. तेओ घणी वार पितानी साथे घी वेचवा तथा माल ढोर माटे खाण- दाण कपासीया खरीदवा सरघार जतां. एमनु दिव्य तेजथी दीपतुं स्वरूप जोई सौ लोको तेमने विनयपूर्वक हाथ जोडी वंदन करतां. ‘आइ जीवणी जगदंबा स्वरूप छे, ‘ एवी तेमनी कीर्ति धीरे धीरे सर्वत्र प्रसरवा लागी, एटले आसपासनां गामोमांथी लोको तेमनां दर्शन माटे धाना गढवीना नेशे आववा लाग्यां. आइ जीवणी तथा तेमनां कुटुबीजनो ए दर्शनार्थीओ नो खूब सत्कार करतां, जमाडतां. थोडा वखतमां जन-समाजमां एमनी दिव्यतानी अने एमना परचाओनी वातोनुं वातावरण जामवा लाग्युं.

संवत १७८९ लगभग ज्यारे आइ जीवणीनी उम्मर अढार वर्षनी हती त्यारनी आ वात छे. ए वखते राजकोटना मुसलमान शासन तरफथी सरधारना वहीवटकार तरीके बाकरखान नामनो एक शेख हकुमत चलावतो हतो. जुवान वयनो ए शेख घणो विषय-लंपट हीन प्रकृतिनो, रूप यौवननो रसियो हतो. विषय सेवनने ए स्वर्ग सुख मानतो. प्रजानी अनेक बहेन- दीकरीओ कुळ-वधूओनी लाजमर्यादा एणे लोपेली अनेक बाइओ बहेनो ए कारणे आपधात करी मरी गयेली. एना ए जुल्मथी प्रजा त्रासी गयेली. दरमियान केटलांक त्रासितोनी हकीकतो-फरियादो आइ जीवणी पासे पण पहोंचेली. ए जुल्मोनी वातो सांभळीने आइनो आत्मा कळकळी ऊठेलो. एमणे फरियादीओने आश्र्वासन आपेलुं के ” ए दुष्टना पापनो घडो हवे भराइ चूकयो छे. जगदंबा थोडा वखतमां ज तमारां दु:खनुं निवारण करशे.

आ विषम परिस्थितिमां पोतानुं शुं कर्तव्य होइशके ?” ए विचार तेमना मन- हृदयमां रमवा लाग्यो. एमणे ऊंडु आत्ममंथन आदर्युं. अने ए मनोमंथनने अंते जनसमाजना कल्याण माटे, धर्म-मर्यादाना पालन माटे, गमे ते भोगे- जरूर लागे तो पोतानुं आत्म- बलिदान आपीने पण शेख बाकरना जुल्मनो-एनी अनीतिनो अंत आणवानो दढ निर्णय कर्यो. बाद एक दिवस पोते पितानी साथे खरीदी करवा सरधार गएलां. त्यां घीना वेपारी साथे हिसाबनी समजावट चालती हती त्यारे शेख बाकरनो एक हजुरियो आइने जोई गयो. तेनी दुष्ट नजर तथा शंकास्पद हिलचाल ए वेपारीना जोवामां आवतां तेना पेटमां फाळ पडी. ए वेपारीने आइ तरफ खूब पूज्य भाव हतो सर्वे चारणोने ए माननी दष्टिथी जोतो. एटले तेणे धाना गढवीने एक बाजु बालावीने बधी वात समजावी अने चेतवणी आपी के, हवेथी कोइ वखत आइ जीवणीने सरधारमां लावशो नहि. एटले धाना गढवी बीजा काम पडतां मूकीने उतावळ करीने आइ साथे पोताने नेश जता रह्या. त्यां आइए पिताने पूछयुं के बापु ! ए घीवाळा तमने खानगीमां शु कहेता हता  पिताए उतर आप्यो के बेटा ! एमां तमारे जाणवा जेवुं कांइ न
चैत्री बीज ऐटले आई श्री सिंहमोई (जीवणी) माताजीनो प्रागट्य दिन

जय जीवणी मा

आई जीवणीना पितानुं नाम गढवी धानोभाइ नैया. आईनां मानुं नाम बायांबाई.

आईनां माताना पितानुं नाम भायोभाइ जामंग. आइना पितानु मूळ वतन कच्छ. कच्छमां वारं वार दुष्काळ पडतां तेओ पोतानां माल ढोर हांकीने बीजा चारणो साथे सौराष्टमां आवेला अने खड – पाणीनी सगवड होय त्यां नेश बांधी ने रहेता. सं  . १७८८ आसपास तेओ सरधारनी सीममां खड-पाणीनी सारी सगवड जोईने नेश बांधीने रहेवा आवेला. आई जीवणीनी उम्मर ते वखते १७ वरस लगभगनी हती आई बहु स्वरूपवान, शरीरे खडतल अने दढ मनोबळवाळां हतां. जगदंबा ना एक निष्ठ उपासक, तप-तेजवंता, चारण वटवाळां, दैवी प्रतिभाथी विभूषित हतां एमने अंगे अंग थी दिव्य रूपनी छटा प्रसरती. एमना मुख – मंडळमांथी जाणे सूर्य नारायणनां किरणो प्रतिबिबित थतां माता पिता कुळ-कुटुब अने अन्य सौ एमने जगदंबानो अवतार मानतां. नानी वयथी ज एमने आई कहीने सबोधतां. तेओ घणी वार पितानी साथे घी वेचवा तथा माल ढोर माटे खाण- दाण कपासीया खरीदवा सरघार जतां. एमनु दिव्य तेजथी दीपतुं स्वरूप जोई सौ लोको तेमने विनयपूर्वक हाथ जोडी वंदन करतां. ‘आइ जीवणी जगदंबा स्वरूप छे, ‘ एवी तेमनी कीर्ति धीरे धीरे सर्वत्र प्रसरवा लागी, एटले आसपासनां गामोमांथी लोको तेमनां दर्शन माटे धाना गढवीना नेशे आववा लाग्यां. आइ जीवणी तथा तेमनां कुटुबीजनो ए दर्शनार्थीओ नो खूब सत्कार करतां, जमाडतां. थोडा वखतमां जन-समाजमां एमनी दिव्यतानी अने एमना परचाओनी वातोनुं वातावरण जामवा लाग्यु
संवत १७८९ लगभग ज्यारे आइ जीवणीनी उम्मर अढार वर्षनी हती त्यारनी आ वात छे. ए वखते राजकोटना मुसलमान शासन तरफथी सरधारना वहीवटकार तरीके बाकरखान नामनो एक शेख हकुमत चलावतो हतो. जुवान वयनो ए शेख घणो विषय-लंपट हीन प्रकृतिनो, रूप यौवननो रसियो हतो. विषय सेवनने ए स्वर्ग सुख मानतो. प्रजानी अनेक बहेन- दीकरीओ कुळ-वधूओनी लाजमर्यादा एणे लोपेली अनेक बाइओ बहेनो ए कारणे आपधात करी मरी गयेली. एना ए जुल्मथी प्रजा त्रासी गयेली. दरमियान केटलांक त्रासितोनी हकीकतो-फरियादो आइ जीवणी पासे पण पहोंचेली. ए जुल्मोनी वातो सांभळीने आइनो आत्मा कळकळी ऊठेलो. एमणे फरियादीओने आश्र्वासन आपेलुं के ” ए दुष्टना पापनो घडो हवे भराइ चूकयो छे. जगदंबा थोडा वखतमां ज तमारां दु:खनुं निवारण करशे.

आ विषम परिस्थितिमां पोतानुं शुं कर्तव्य होइशके ?” ए विचार तेमना मन- हृदयमां रमवा लाग्यो. एमणे ऊंडु आत्ममंथन आदर्युं. अने ए मनोमंथनने अंते जनसमाजना कल्याण माटे, धर्म-मर्यादाना पालन माटे, गमे ते भोगे- जरूर लागे तो पोतानुं आत्म- बलिदान आपीने पण शेख बाकरना जुल्मनो-एनी अनीतिनो अंत आणवानो दढ निर्णय कर्यो. बाद एक दिवस पोते पितानी साथे खरीदी करवा सरधार गएलां. त्यां घीना वेपारी साथे हिसाबनी समजावट चालती हती त्यारे शेख बाकरनो एक हजुरियो आइने जोई गयो. तेनी दुष्ट नजर तथा शंकास्पद हिलचाल ए वेपारीना जोवामां आवतां तेना पेटमां फाळ पडी. ए वेपारीने आइ तरफ खूब पूज्य भाव हतो सर्वे चारणोने ए माननी दष्टिथी जोतो. एटले तेणे धाना गढवीने एक बाजु बालावीने बधी वात समजावी अने चेतवणी आपी के, हवेथी कोइ वखत आइ जीवणीने सरधारमां लावशो नहि. एटले धाना गढवी बीजा काम पडतां मूकीने उतावळ करीने आइ साथे पोताने नेश जता रह्या. त्यां आइए पिताने पूछयुं के बापु ! ए घीवाळा तमने खानगीमां शु कहेता हता  पिताए उतर आप्यो के बेटा ! एमां तमारे जाणवा जेवुं कांइ न
[19/03 10:24 pm] Bharatbhagadhvi: उतर आप्यो के बेटा ! एमां तमारे जाणवा जेवुं कांइ नथी ” एटले आइ बोल्यां के ना बापु ! तमे न कहो तो पण हु बधुं समजी गइ छुं. ए तमने शेखथी चेतता रहेवानुं कहेता हता. पण बापु ! तमे कांइ चिंता करशो नहि. ए शेखना दिवस हवे पूरा थया छे. मा जगदंबाए एनो फेंसलो करवानुं नककी कर्यु छे. अने एकाम मने सोंप्यु छे. ए सांभळीने धाना गढवी बोल्या के बेटा आई ! तारी वात साची, पण सत्ता सामे आपणे शुं करी शकीए आपणे तो जेम बने तेम अहिंथी जल्दी ऊचाळा भरीने जता रहेवुं छे;  कारण के आमां तो आबरूनो सवाल अने जाननुं जोखम. एटले एवुं जोखम आपणे खेडवानु न होय. ए सांभळीने आइ नी आखोमांथी तेज वरस्या अने मेघ गंभीर स्वरथी गाजती आत्माना ऊडाणनी एमनी वाणी प्रगटी के बापु ! धर्म पर धाड आवती होय, बाइओ बहेनोनां शियळ लूटाता होय, त्यारे भयथी ऊचाळा भरीए, पारोठनां पगलां भरीए तो पछी चारण धर्म कयां रहेशे चारणने आइने वळी भय केवो ने जोखम केवु अने आवे टाणे पण मोत न मांगीए जोखम न उठाविए तो पछी नव लाख लोबडी वाळीउनां वारस पण कोण कहेशे बापु ! ए अधर्मीने ऊखेडी नाखवानी माताजीए मने आञा करी छे अने माताजीनी ए आञानुं पालन करवा माटे मारा जीवननुं बलिदान आपवानी पण में प्रतिक्षा करी छे अने ए प्रतिक्षा आवती काले पूरी थशे धाना गढवी तो आईनुं ए समयनुं दिव्य स्वरूप जोइने चारणत्वना गौरवथी भरपूर एमनी अभय वाणी सांभळीने दिग्मूढ थई गया. माता तथा सौ कुटुबीजनो पण प्रभावित थइ स्तब्ध थइ गयां. माता पिताने पोतानां पुत्री आइ जीवणीमां जग आखाने वीटी वळेली महा विराट शक्ति जगदंबानां दर्शन थयां सौ आइना. पगमां पडी गयां अने धाना गढवी पाघडी ऊतारी आइने चरणे मूकी बे हाथ जोडीने बोल्या के मा जगदंबा !! अमे तमने ओळख्या नोता ए अमारू अञान छे . हवे आपनी जे इच्छा ते मारी- अमारी सौनी इच्छा. आ वातचीत बाद आइ पद्मासन वाळी ध्यानमां बेठां-समाधिस्थ थयां.        

उतर आप्यो के बेटा ! एमां तमारे जाणवा जेवुं कांइ नथी ” एटले आइ बोल्यां के ना बापु ! तमे न कहो तो पण हु बधुं समजी गइ छुं. ए तमने शेखथी चेतता रहेवानुं कहेता हता. पण बापु ! तमे कांइ चिंता करशो नहि. ए शेखना दिवस हवे पूरा थया छे. मा जगदंबाए एनो फेंसलो करवानुं नककी कर्यु छे. अने एकाम मने सोंप्यु छे. ए सांभळीने धाना गढवी बोल्या के बेटा आई ! तारी वात साची, पण सत्ता सामे आपणे शुं करी शकीए आपणे तो जेम बने तेम अहिंथी जल्दी ऊचाळा भरीने जता रहेवुं छे;  कारण के आमां तो आबरूनो सवाल अने जाननुं जोखम. एटले एवुं जोखम आपणे खेडवानु न होय. ए सांभळीने आइ नी आखोमांथी तेज वरस्या अने मेघ गंभीर स्वरथी गाजती आत्माना ऊडाणनी एमनी वाणी प्रगटी के बापु ! धर्म पर धाड आवती होय, बाइओ बहेनोनां शियळ लूटाता होय, त्यारे भयथी ऊचाळा भरीए, पारोठनां पगलां भरीए तो पछी चारण धर्म कयां रहेशे चारणने आइने वळी भय केवो ने जोखम केवु अने आवे टाणे पण मोत न मांगीए जोखम न उठाविए तो पछी नव लाख लोबडी वाळीउनां वारस पण कोण कहेशे बापु ! ए अधर्मीने ऊखेडी नाखवानी माताजीए मने आञा करी छे अने माताजीनी ए आञानुं पालन करवा माटे मारा जीवननुं बलिदान आपवानी पण में प्रतिक्षा करी छे अने ए प्रतिक्षा आवती काले पूरी थशे धाना गढवी तो आईनुं ए समयनुं दिव्य स्वरूप जोइने चारणत्वना गौरवथी भरपूर एमनी अभय वाणी सांभळीने दिग्मूढ थई गया. माता तथा सौ कुटुबीजनो पण प्रभावित थइ स्तब्ध थइ गयां. माता पिताने पोतानां पुत्री आइ जीवणीमां जग आखाने वीटी वळेली महा विराट शक्ति जगदंबानां दर्शन थयां सौ आइना. पगमां पडी गयां अने धाना गढवी पाघडी ऊतारी आइने चरणे मूकी बे हाथ जोडीने बोल्या के मा जगदंबा !! अमे तमने ओळख्या नोता ए अमारू अञान छे . हवे आपनी जे इच्छा ते मारी- अमारी सौनी इच्छा. आ वातचीत बाद आइ पद्मासन वाळी ध्यानमां बेठां-समाधिस्थ थयां.        

धाना गढवीना नेशमां ज्यारे आइ �



धाना गढवीना नेशमां ज्यारे आइ

पोताना पिता साथे उपर्युकत वातमां गूंथाएलां हतां, त्यारे बीजी बाजु सरधारमां आइ अंगे पूरी जाणकारी मेळवीने बाकरशेखनो हजूरीयो तेनी मेडीए पहोंचेलो अने बाकर शेखने कहेतो हतो के ” हजूर ! आज मैंने जन्नतकी हुर सें भी ज्यादा खूबसूरत औरत देखी, जिसकी पूरी तारीफ जबानसे नहीं हो सकती. उसका गुलाब जैसा मुलायम गोरा गोरा गुलबदन खिले हुए कमलोंसी बडी बडी रसीली अंखे, पतलीसी कमर, पूनम  के चांद जैसा सुहावना गोल मुखडा. क्या कहुं हजुर ! खूब सूरतीका फवाराही समझ लीजिए. बाकर शेखे तेने वच्चेथी ज एटकावीने कह्यु के बहुत खूब बहुत अच्छा, मगर वह कौन है सो तो कहता ही नहीं, हजूरियाए जवाब आप्यो के हजूर ! हमारे यह सरधारकी हदमें चारन लोगोंका एक नेश है–पडाव है.. वहांकी एक जवान कंवारी औरत हररोज यहां सरधारमें घी बेचने और खरीदी करने के लिये आती है. सारे जहांका नूर खुदा तालाने उसके बदनमें भर दिया है. अगर वो आपके हरम में आ जाय तो बस उजाला ही उजाला छा जायगा एटले बाकर शेखे कह्युं के ऐसा ! तो देखो कल तुम दश बारह आदमी तैयार रहना और- जब वह नूरे- जहां आये तब उसे यहां मेरे पास बुला लाना. कहना कि शेख साहेबको घी की जरूरत है इस लिये रूबरू बात करने के लिये बुलाते है हजूरियाए उत्तरमां कह्यु के ” मालिक ! हम लोग तो तैयार रहेगे मगर लोग कहते हैं मानते भी है कि वह देवी है- माताजी हुै और करामात वाली है ” बाकर शेखे उत्तर आप्यो के  अरे हिंदु लोग तो मूरख होते हैं. कैसी करामात ! और कौन देवी !-माताजी ! ये तो सब वहम की बातें है. जो हो सो हो. आखिर है तो औरत ना  इस लिये जब वह आये तब यहां बुला लाना. और अगर न आये तो पकडकर ले आना. समझा हजूरीयो बोल्यो ” हां हजुर ! नहि आयेगी तो पकडकर ले आयेंगे “

बीजे दिवसे सवारना बीजा पहोरनी शरूआतमां स्नान ध्यान पूजाथी निवृत्त थइने आई जीवणीए सरधार तरफ प्रयाण कर्यु.  धाना बापु पण तेमनी साथेज हता. उपरांत नेशमां सर्वने आ बाबतनी
बीजे दिवसे सवारना बीजा पहोरनी शरूआतमां स्नान ध्यान पूजाथी निवृत्त थइने आई जीवणीए सरधार तरफ प्रयाण कर्यु.  धाना बापु पण तेमनी साथेज हता. उपरांत नेशमां सर्वने आ बाबतनी जाण थइ गएली, एटले नेशनां सर्वे सशक्त बाइओ तथा सर्वे भाइओ पण चारणवटनी, चारणी प्रतिष्ठानी रक्षा करवा माटे, पोतानां इष्ट जगदंबानां मान मर्यादानो भंग थाय ते पहेलां मरी मटवाना निर्णय साथे आईनी पाछळ चालवा लाग्यां. आईए तेमने सूचना आपीके तमारे कोइए कंइ उतावळु पगलुं भरवानुं नथी ए शेखनी साथेनो हिसाब हु समजी लइश. मारा तरफथी सूचन थाय तोज तमारे आगळ वधवु. नहि तो तमारे साक्षी बनीने जोया करवानुं छे. जगदंबा एनुं पोतानु कार्य पोते ज करशे सौए आइनी आग्या माथे चडावी. आइ वगेरे सरधारमां पंहोच्यां त्यां शेखनो हजुरियो तेना दशेक साथी ओ साथे राह जोतो ऊभो हतो. तेणे दुरथी आइने आवतां जोयां एटले ते दोडीने बाकर शेख पासे पहोच्यो एने गामनी वच्चे दरबारगढनी तेनी मेडीना बजारना मुख्य रस्ता परना गोखमां शेखने तेडी लाव्यो अने बजारमां दूर आवी रहेलां आइ तरफ आंगळी चीधीने बोल्यो के देखिए हजुर ! वह नूरेजहां–जन्ननवनीत  की रोशनी आरही है. आइनु दिव्य अलौकिक रूप, मृगपति जेवी गौरव भरी चाल अने तेज तेजना  अंबारवाळी दिव्य प्रतिभा जोइने बाकर शेख छक्क थइ गयो. पण  विनाश काळे विपरीत बुद्धि ए न्याये तेनां अज्ञान पडळ ऊघडया नहि. कामुकताना कादवमां खूंचेला ए पापात्माए हुकम कर्यो के जाओ – जाओ, जल्दी जाओ और वह नूरे महताब – जन्नतकी परी को   यहां बुला लाओ.

आज्ञा थतां तो ए हजूरियो दोडयो अने पोताना साथीदारो साथे आईनी पासे पहोंच्यो. अने आइने कह्युं के आपको शेख साहब बुला रहे है तो चलो, हमारे साथ चलो. (आइनी साथे बाकर शेखना माणसो वातो करे छे ते जाणीने गामलोको भेळा थवा लाग्या. परिस्थितिनो ख्याल करी शुं करवु तेनी वातो करवा लाग्या. ) दरमियान आइए हजूरियाने उत्तर

बीजे दिवसे सवारना बीजा पहोरनी शरूआतमां स्नान ध्यान पूजाथी निवृत्त थइने आई जीवणीए सरधार तरफ प्रयाण कर्यु.  धाना बापु पण तेमनी साथेज हता. उपरांत नेशमां सर्वने आ बाबतनी जाण थइ गएली, एटले नेशनां सर्वे सशक्त बाइओ तथा सर्वे भाइओ पण चारणवटनी, चारणी प्रतिष्ठानी रक्षा करवा माटे, पोतानां इष्ट जगदंबानां मान मर्यादानो भंग थाय ते पहेलां मरी मटवाना निर्णय साथे आईनी पाछळ चालवा लाग्यां. आईए तेमने सूचना आपीके तमारे कोइए कंइ उतावळु पगलुं भरवानुं नथी ए शेखनी साथेनो हिसाब हु समजी लइश. मारा तरफथी सूचन थाय तोज तमारे आगळ वधवु. नहि तो तमारे साक्षी बनीने जोया करवानुं छे. जगदंबा एनुं पोतानु कार्य पोते ज करशे सौए आइनी आग्या माथे चडावी. आइ वगेरे सरधारमां पंहोच्यां त्यां शेखनो हजुरियो तेना दशेक साथी ओ साथे राह जोतो ऊभो हतो. तेणे दुरथी आइने आवतां जोयां एटले ते दोडीने बाकर शेख पासे पहोच्यो एने गामनी वच्चे दरबारगढनी तेनी मेडीना बजारना मुख्य रस्ता परना गोखमां शेखने तेडी लाव्यो अने बजारमां दूर आवी रहेलां आइ तरफ आंगळी चीधीने बोल्यो के देखिए हजुर ! वह नूरेजहां–जन्ननवनीत  की रोशनी आरही है. आइनु दिव्य अलौकिक रूप, मृगपति जेवी गौरव भरी चाल अने तेज तेजना  अंबारवाळी दिव्य प्रतिभा जोइने बाकर शेख छक्क थइ गयो. पण  विनाश काळे विपरीत बुद्धि ए न्याये तेनां अज्ञान पडळ ऊघडया नहि. कामुकताना कादवमां खूंचेला ए पापात्माए हुकम कर्यो के जाओ – जाओ, जल्दी जाओ और वह नूरे महताब – जन्नतकी परी को   यहां बुला लाओ.

आज्ञा थतां तो ए हजूरियो दोडयो अने पोताना साथीदारो साथे आईनी पासे पहोंच्यो. अने आइने कह्युं के आपको शेख साहब बुला रहे है तो चलो, हमारे साथ चलो. (आइनी साथे बाकर शेखना माणसो वातो करे छे ते जाणीने गामलोको भेळा थवा लाग्या. परिस्थितिनो ख्याल करी शुं करवु तेनी वातो करवा लाग्या. ) दरमियान आइए हजूरियाने उत्तर
अने आइ सिंहमोइ जीवणी माढ मेडीएथी गर्जना करतां करतां नीचे ऊतर्या एने बाकरनु लश्कर तेनी शीरबंधी, तेनी बीबीओ भय – आतंक – आश्र्वर्यथी विमूढ बनी दोडी आव्यां आ बाजु शहेरनी सर्व हिंदु प्रजा दोडी आवी.  गामना आगेवानो, महाजनो सौ भेळा थइ गया. सौ प्रथम धानो गढवी अने चारणो नृसिंह बनेल आइ ने पगे लाग्या ऐटले बाकर ना बीबी बच्चा तेना लश्कर वाळापण सौ पगे लाग्या जय माताजी

जय माताजी नो जयघोष थवा लाग्यो

सौ हाथ जोडी पगे लागवा मांडया. पण बाळको आइनु सिंह स्वरूप जोइने गभरातां हतां, एटले आइ जीवणीए पोतानी लीला संकेली लीधी अने पूर्ववत मनुष्य शरीर धारण करीने बन्ने हाथ ऊंचा करी सौने आशीर्वाद आप्या अने पछी बोल्यां बाकर शेखने एनां पापोनी सजा थइछे. प्रजाना दु:खना निवारण माटे मारे तेने संहारवो पधयो छे. अने मारूं जीवन कर्तव्य, तमने एना त्रासमांथी मुकत करवानुं कर्तव्य आजे पूरूं थयुं छे. माताजी- जगदंबा मने पोतानी पासे बोलावी रह्यां छे. एटले हुं तमारी सौनी माता पिता तथा कुटुंबी-जनोनी, सौ चारणोनी अने सरधारनी प्रजानी हवे सदाने माटे विदाय लइश. मारे सती थवुं छे. तेथी कांइ दिलगीर थवानुं नथी. हुं आ शरीर छोडीने आआ विश्र्वमां तमारामां, सौमां व्यापी जईश,नानु खोळियु छोडीने ब्रह्मांडोने आवरतां जग जजननीना स्वरूप साथे एक थइश एटले मांरूं शरीर नहि होय. तो पण हु तमारी साथे ज रहीश. माटे कोइए दु:ख लगाडवानुं नथी आंसू पाडवानां नथी अस्तु. हवे तुरत ज चिता तैयार करावो आटलु बोली आइ पितानां कुटु बीजनो माता पिता सौने यथा योग्य रीते मळ्यां .

दरमिआन  सरधारनी दक्षिण बाजुए हाले ज्यां आइनुं स्थानक छे त्यां चंदन, शभी, पीपळ, ऊबरो वड वगेरे पवित्र वृक्षोनां काष्ठोनी चिता रचाणी, नाळियेर, टोपराथी तेने सजाववामां आवी अने ते पर घीनुं सिंचन करवामां आव्युं. आ बाजु आइए सोळे शणगार सज्या हाथमां त्रिशूळ धारण कर्यु शरणाइओ ए सिंधूड

घीनुं सिंचन करवामां आव्युं. आ बाजु आइए सोळे शणगार सज्या हाथमां त्रिशूळ धारण कर्यु शरणाइओ ए सिंधूडाना स्वरो रेलावी वातावरणने भरी दीधुं. त्रांबाळुं ढोल गर्जवा लाग्या. सुहागणो, कुमारिकाओ मंगळ गीतो गावा लागी. चारण नेशनी बाळाओ- बहेनो चरजो गावा लागी. चारणो चाडाउ चरजो अने चंदो बोलवा लाग्या. धूपोना धमरोळथी आकाश छवायुं. अबील-गुलालनी एली मची. अने आइ जीवणी मोटा समारोह साथे चितास्थाने पधार्यां. चितानी विधिवत पूजा करी. तेनी प्रदक्षिणा करी, गंगाजळनो तेना पर छंटकाव कर्यो पोते सूर्य नारायणने विश्र्वरूप आकाशंने, वायुने, अग्निने, जळने, पृथ्वीने हाथ जोडी नमस्कार कर्या. जनमेदनी तरफ प्रथम हाथ जोडया. पछी हाथ ऊंचा करी आशीर्वाद आप्या. अने जय जगदंबा जय जगदंबा नी धुन गर्जी उठी. आइए चिता पर आरोहण कर्यु. तेना पर पञासन वाळी बिराजमान थयां. जगदंबानु स्मरण कर्यु आहवान कर्यु. हाथ मसळ्या तेमांथी अग्नि शिखाओ प्रगटी ऊठी. फरीने धृत धाराओनुं सिंचन थयुं अने जय जगदंबा जय जगदंबा ना स्वरोनी मंगळ धून साथे जगदंबा आई जीवणीना भौतिक शरीरने अग्नि जवाळाओए लपेटी लीधुं….. बोलीये जीवणी मातकी जय

सरधारना किल्लानी दक्षिण बाजुए राजकोट-भावनगरना धोरी मार्गने कांठे ए स्थान पर आइ सिंहमोइ-आइ जीवणीनी देरी छे.

आइनी ए देरी जीण थइ गएली. जेतपुर पासेना गाम लूणागरीना गढवी श्री देवराजभाइ नैयाए सारी जहेमत ऊठावी फंड फाळो करीने ए देरीनो हाले जीर्णोद्धार कराव्यो छे


(मातृ दशॅन –श्री पींगलसिंह जी पायक)

टाइप :- सामरा पी गढवी

मोरारदान जी सुरताणीया


(गुणीजनो  आइ श्री जीवणी मा नी आ कथा  पू.पिंगलसिंह

पायक बापु लिखीत ग्रंथ मातृ दशॅन  मांथी टाइप करी अंही

मुंकी छे  टाइप मां काळजी राखी छे छतां कोइ भूल रही जवा पामी होय तो हुं आपनी क्षमा मांगु छु  भगवती नी कृपा आपणा पर सदैव बनी रहै एवी कामना भगवती नी आ कथा मांथी प्रेरणा लइ आपणु ज

जे आ मारा नाना प्रयत्न ने वखाणी  ने पीठबळ  पुरु पाडयु

सौ ने झाझा जय माताजी  


सामळाभाइ गढवी

टाइप :- पोस्ट :- सामरा पी गढवी

मो :- 9925548224

मोरारदान जी सुरताणीया

मो :- 9979713765

कोपी पेस्ट करवानी छुट छे पण सुधारा वधारा करवा नही

चारण आईओनो ईतिहास अप्राप्य पुस्तक मातृदर्शन मांथी टाईप करीने बधा चारणो सुधी पहोचडवा बदल मोरारदानभाई (चारण हंस) मोरझर कच्छ, शामराभाई अने , कल्याणभाई  मोटी खाखर कच्छ नो खूब खूब आभार



        वंदे सोनल मातरम् 

બુધવાર, 20 ડિસેમ્બર, 2017

आई श्री सोनलमाँनुं जीवन चरीत्र ,लेखक :- आशानंदभाई सुराभाई गढवी झरपरा कच्छ

            जय माताजी 

*आई श्री सोनलमां नुं जीवन चरीत्र आप समक्ष मुकवानुं नानकडो प्रयास करेल छे*

भारत वर्षनी पावन भूमि पर गुर्जरधराना सोरठ प्रदेशमां जुनागढ जिल्लामां केशोद नजीक मढडा नामना नानकडा गाममां तुंबेल गोत्रनी मोड शाखमां गढवी हमीर माणसुरना घेर माताजी राणबाईनी कुंखे वि.सं. 1980 पोष सुद बीज आठमी डिसेम्बर 1924 मंगळवारना सांजे 8:30 वाग्ये एेक तेजस्वी दीपनुं प्रागट्य थयुं .

*पोष शुकल बीज सुख दाई . चारण गृहे अंबा आई.*
*सायम समये भूमि सुत बारा . शीतल समीर शीत अपारा.*

संत स्वभावना पिताजी हमीर मोड ना आ पांचमी पुत्री हता. पुत्र नी आश राखना भारतीय समाज मां चार पुत्रीअो पछी पांचमुं संतान पुत्र आवे अेवी आशा स्वभाविक छे.
तेथी पांचमी पुत्री जन्मता आनंद न थाय परंतु अहिंया उलटुं हतुं हमीरबापुने अगाउ थई गयेल आ सोनबाईमां  सराकडीया वाळाअे वचन आप्युं हतुं के तमारी पांचमी पुत्री जगदंबानो अवतार हशे अने अे दिकरी मोड कुळ साथे समस्त चारण जाती अने हिंदु संस्कृतिनो उद्दार करशे.
तेथी हमीरबापु पुत्री जन्मना समाचार मळता ज हर्षित बनी नाची उठ्या हता भगवान रामना जन्मना समाचार सांभळी जेवो आनंद महाराजा दशरथने थयो हतो तेवो आनंद हमीरबापुने थयो. हमीरबापुअे भाईओने बोलावी उत्सव कर्यो अने मीठाई वहेंची ब्राह्मणोने दान आपी संतुष्ट कर्या . माताजी नुं नाम सोनबाई पाडवामां आव्युं बाळक सोना खूब ज स्वरुपवान हता. साथे तीव्र बुद्धिशक्ति अने होशियार हता. स्मृतिशक्ति तो गजबनी हती.जन्मजात मनस्वी हता.
पोतानुं धार्यु करता आईमां गीतो अने हरिरस दोहा बोलता मधुरकंठथी रामायणनी कथा संभळावता . अेमनो कंठ बुलंद हतो अने तेमने संगीत तरफ भारे आकर्षक हतुं .पूज्य माताजी सामान्य शाळामां न भण्या परंतुं जगतने पाठ भणाववा माटे जीवननी पाठशाळामां भण्या हता  
आई श्री सोनाबाई माताजीनी योग्य उंमर थता माताजी राणबाईना अति आग्रने वश थई लग्न करवा पड्या परंतुं लग्न दिवसे ज ब्रह्मचर्यना आजीवन तेमणे घोषणा करी हती.
माताजी रणबाईमां तथा हमीरबापुना स्वर्गवास पछी आईमांअे अनेक तीर्थयात्राओ करी.
आई मां नवरात्री महोत्सव मढडामां धामधुमथी उजवता .
आईमांअे चारण समाज नो उद्धार करवा समस्त भारत वर्षनो प्रवास कर्यो दरेक प्रदेशमां दरेक चारण गाममां गया देवी पुत्र चारणोनी दुर्दशा जोई दु:खी थया जे चारणो कविकुळना वारसदार हता जे चारणो देवी  विचारोना वाहक हता जे चारणोना घेर आई खोडीयार , आवड , करणी , नागबाई , जेवी जोगमायाओ  जन्मी हती जे कुळमां सांयाजी झुला , ईसरदासजी , कागबापु जेवा अनेक कविओ संतो भक्तो साहित्य कारो जन्मया हता ते दैवी कुळनी दुर्दशा जोई आईमां खूब ज दु:खी थया आईमाअे चारणोना गामडे गामडे घेर घेर जई सत्य वात समजावी चारणी अस्मिता फरी जागृत करवा तनतोड प्रयत्नो कर्या.
चारणोना भव्य अने अने दिव्य गौरवशाळी ईतिहासनी अमर कथाओ आईमांअे चारणोने संभळावी समस्त भारत वर्षना चारणोने एेक मंच पर लाववा माटे वि.सं.2010 वैशाख सुद 3 बुधवारना आईमांअे मढडामां चारण संमेलन बोलाव्युं अने अेमा समाज सुधारणाने लगता अनेक ठरावो थया आईमांअे आझादीनी लडतमां पण सारी रीते  भाग लीधो हतो.
जुनागढना नवाबने जुनागढ छोडी जवा समजाव्युं अने राजपुतो अने चारणोने तेना स्वतंत्र गामो भारतसंघ साथे जोडी देवा आज्ञा करी जुनागढ भारतसंघ साथे जोडाय अेमा आपणुं हिंत छे.अे वात समजाववा आईमां गामडे गामडे घुम्या 
आईमां मढडा छोडी *कणेरी* गाममां वसवाट कर्यो फरी फरी सौराष्ट्र कच्छ अने राजस्थान ना प्रवासो कर्या आईमां 11 वखत कच्छ मां पधार्या हता.कच्छ मां चारण गामोने पोतानी पद रज वडे पावन कर्या . गामडामां घर करी गयेल व्हेमो , अंधश्रद्धा , कुरिवाजो , दारु , अफीण , जेवा व्यसनो , दहेज प्रथा , कन्या विक्रम बली चडाववी जेवा अनेक दुषणो दुर करवा आईमांअे अथाक प्रयत्नो कर्या .तेमना प्रयत्नो थी कच्छ मां चारण छात्रालय नो प्रारंभ थयो तेओ शिक्षण पर खूब ज भार मुकता कन्या कळवणीना खास हिमायत हता .
आईमांअे चारण माताजीओने पोतानो गौरव पुर्ण वारसो जाळवी राखवा हाकल करी हती. तेमना प्रयत्नो थी अनेक लोकोना जीवनमां परिवर्तन आवयुं हतु. समाज ना आगेवानो सक्रीय बनीने सजनु् कार्य करवा लाग्या हता.अनेक लोकोअे धर्म , संस्कृति अने राष्ट्रनुं काम करवा प्रेरणा पुरी पाडी हती. मारु , काछला , तुंबेल , परजीया , सोरठीया , अगरवच्छा , गुजरा , अने सिंधिया जेवा प्रदेश भेदो अने 23 गोत्रो साडा त्रण पहाडामां वहेंचायेल चारण समाज ने संगठीत करवा आईमांअे अथाक प्रयत्नो कर्या . फक्त चारणो नहिं सोनी,मेर,मैया,जेवी अनेक ज्ञातिओमां सुधारणा लाववा माटे तेओ जीवनभर मथता रह्या. समस्त भारत देशना चारणो एेक बनीने जुनागढ मां आईमांनो वन प्रवेश महोत्सव उजव्यो, 
माताजीने चांदीथी तोळवामां आव्या , तेमनी यादमां मढडाने मढडा सोनल धाम नाम आपवामां आव्युं 
आईमां जे कार्य माटे आव्या हता ते कार्य माटे ते पुरु थयुं होवाथी वि.सं. 2031 कारतक सुद 13 तारीख . 27//11//74 बुधवारना वहेली सवारे प्रभात 5:15 वाग्ये आ पंच महाभुतना देहनो त्याग करी परमतत्वमां लीन थया , पू. आईमांना पार्थिव देहनो तेमना निवासस्थाने कणेरीमां अग्निदाह आपवामां आव्यो त्यारे हजारो नहिं  बल्के लाखो भक्तोनी आंखमांथी अश्रुधारा वहेवा लागी.आईमांना स्वधागमन बाद पछीना वर्षथी ज समग्र भारतमां तेमना जन्म दिवस - *सोनलबीज  तरीके उजववानो प्रारंभ थयो , पोष सुद - 2 ना दिवसे चारणो प्रभातना वहेला उंठीने एेक बीजाने जय माताजी  कहि भेटे छे.*
*सोनलबीज चारणो माटे नुतन वर्ष समान बनी रही छे. आखा गुजरातमां जन्मोतस्व समारोह होय छे.*

*लेखक :- आशानंद सुराभाई गढवी*
              झरपरा,मुंद्रा,कच्छ,

*संदर्भ :- आशानंदभाई गढवी द्वारा कच्छमित्रमां छपायेल लेख मां थी*

                   *वंदे सोनल मातरम्*

Featured Post

શ્રી ચારણ (ગઢવી)સમાજ સેવા ટ્રસ્ટ રાજકોટ દ્વારા આયોજીત 31 મો સમુહ લગ્ન મહોત્સવ

શ્રી 1! શ્રી ગણેશાય નમઃ આઈશ્રી સોનલ માં નમઃ !! ચારણ સમાજ જોગ સંદેશ !!        જય માતાજી શ્રી ચારણ (ગઢવી)સમાજ સેવા ટ્રસ્ટ રાજકોટ ...