ચારણ મહાત્મા નરહરદાસ લાખાજી રોહડિયા કૃત અવતાર ચરિત્ર
*|| નૃરસિંઘ અવતાર ।।*
*બાલક ઉવાચ - દોહા-*
મેરો પ્રભુ યા થંભ મહઁ, સો મિથ્યા નહિ હોહિ ।
મન વચ કર્મ બુલાઇ હૂ, દરસન દૈ હૈ મોહિ।।
*રાજોવાચ -*
સો મન વચ કરિવૌ કહા, મરતે હૂં જુ ન હોઇ।
તબ દરસન કરિ હૌ કહા, ઉર લૈહૂં સર પોઇ।।
ગએ વિદેશનિ બંધુ સબ, તરુણી તજ્યો સનેહ।
કૃષિ નાસિ પશુ મરિ ગએ, દૂધનિ વરસહુ મેહ।
મૈં માર્યો ઉર એંચિ યહ, બાન પ્રાન લે જાઇ।
તબ દ્યૌં હરિ કરિ વે કહા, મૂવૈ વૈદ્યજુ આઇ।
*કવિરુવાચ- || છંદ : પધ્ધરિ ||*
વૈષાખ શુક્લ ચૌદસિ વિસાલ, રવિ હોત અસ્તગત સંધિકાલ।
પ્રહ્લાદ કરી કરુણા પુકાર, થહરાઇ થંબ તબ પરિ દરાર।।
થર હરત થંભ ડગ મગિત ગેહ, હલ હલિત ભૂમિ ડરિ અસુર દેહ।
કસ મસિત કમઠ ફણ લસિત શેષ, ઉર પરિયત્રાસ આસુર અસેસ।।
*બાલક ઉવાચ-*
ભુવતાર ઉતારણ પ્રભુ પ્રવીન, હરિ ઇતૌ ઝેર કબહૂ ન કીન।
યહ મૂઢ દિખાવત મોહિ ત્રાસ, અબ દેહું દરસ કરુણા નિવાસ।।
દુખ દીન હરન દેવાધિ દેવ, સબ કાલ કરત ઇંદ્રાદિ સેવ।
પિતુ માત તજ્યો હૂં કરિ અનાથ, કો વ્હૈ હૈં મો તૈ દીનનાથ।।
*।।કવિત્ત - ઘનાક્ષરી।।*
અખિલ જગત સબ આપનૈ કરમ બાંધ્યો,
નાચત હૈ તારી દૈ દૈ તુમહિ નચાઇવૌ।
કર્તુ ઓ અકર્તુ નાથ અન્યથા સમર્થ હરિ,
વિગ્રતા હુ મનમૈ ન મન કો બહાઇવૌ।।
અતિ હી રસિક રમા રસ જો રહત રસે,
યે હૌ તઉ ચિત પૈં વિરદ વિસરાઇવૌ।
મોહૂ સે પતિત કી પુકાર જો ન લગૈ તો ,
છાંડિ દેહુ પતિત ઉધાર ન કહાઇવૌ।।
*કવિરુવાચ- || છંદ :પધ્ધરી ||*
યહ કહત ગર્જ પહુઁચી અકાશ, ઇંદ્રાસન ડોલ્યો અતિ સત્રાસ।
શિવ ટર્યો જોગ નિદ્રા સમંધ, મદ સુકિત ભયે દિગ્ગજ મદંધ।।
દિગપાલ ચકિત બ્રહમંડ ડોલ, અકવકિત અમર નહીં ફુરત બોલ।
થકિ રંભ નર્ત ગઇ તાલ ચૂકિ, મુખ હાસ ત્રાસ નિસ્વાસ મૂકિ।।
જય જય નૃસિંહ સુર ભયો ઉચાર, બ્રહ્માદિ લખ્યો ભુવ ટર્યો ભાર।
થહરાઇ ઘોષ તબ ફટ્યો થંભ, અવતાર ભયો નરહરિ અસંભ।।
કટ કટહિ દશન દઢ્ઢા વિકાસ, શશિ સૂર જ્વલન ત્રય ચખ પ્રકાશ।
કૃત જૃંભ પ્રદીપિત મુખ કરાલ, સા રક્ત દિવ્ય જિહ્વા સચાલ।।
કૃત ભૃકુટી કુટિલ વંકટ સકોપ, ઉદ્ધસિત સટા વપુ પીત ઓપ।
ખર નખર વજ્ર પર કર ઉઠાઇ, આછોટ ભ્રમિત શિર પૂંછ આઇ।।
ધૂં કાર શબ્દ ગર્જિત સધીર, વિકરાલ રુપ નરસિંઘ વીર।
પ્રભુ ઉચકિ હિરનકસ્યપ પછાર, ધરિ ગોદ ભયે થિત ગ્રેહ દ્વાર।।
દનુ ઉદર શિખર નખરન વિદારિ, આનંદ સુરનિ જય જય ઉચારિ।
તહાં કરી દૈવ ક્રીડા સુ તંત્ર, આંદૌલ હાર ઉર અસુર અંત્ર।।
આસુર સંઘારિ માયા અનૂપ, હરિ ભએ કાલ ભગવાન રુપ।
રક્તલિપ્ત વદન કર અરુણ રંગ, ભૃકુટિ વિલાસ ત્રય લોક ભંગ।।
આસુરી ગર્ભ સ્રાવિત અપાર, શિશુ કરત સભય હાહા પુકાર।
હા માત તાત તાતેતિ હોઇ, કહૂં શષ્ટ આન ત્રાતા ન કોઇ।।
વૃષભાસન બંછિત ભૌ વિલાસ, શુભ રચિત સગણ નાટક સહાસ।
કર ડમરુ ડાક હર સમર ક્રૂદ્ધ, ખર ખરહિ યંત્ર જુગ્ગિનિ સખુદ્ધ।।
બેતાલ તાલ મિલિ હાક બીર, ગુર પ્રેત યક્ષ ગર્જિત ગહીર।
ડાકિની ડાક ત્રંબક તહક્ક, ગોમાયુ ચિલ્હ ગૃધ્રગ્ગ હક્ક।।
આનંદે નારદ અંગ અંગ, યહ મિલ્યો આનિ અવસર અભંગ।
એરાવત આરુહ ઇંદ્ર આઇ, વર કુસુમ વરષિ દુંદુભિ બજાઇ।।
શુભ કરત અમર કન્યા સુગાન , નૃત્યાદિ ગીત વાજિત વિધાન।
ગંધર્વ કરત નાટક સુગેય, ઉચ્ચાર વિરદ તુંબુંર અજેય।।
દિગ્ગજારૂઢ દિગપાલ આઇ, સબ કરત શબ્દ જય જય સુભાઇ।
પગ ધારિ હંસ વાહન પ્રકાશ, શુભ દેખિ બ્રહ્મ ક્રીડા વિલાસ।।
ચવ વેદ ઉક્ત હિત મંત્ર ચીન, મુખ ચારિ ઉચિત આસિષ સુ દીન।
તેતીસ કોટિ સુર કહત તામ , ભુવ ભાર હર્યો પ્રભુ ધર્મ ધામ।।
ઋષિ કહત ભએ આનંદ એવ, જગ જયતિ જયતિ નર સિંઘ દેવ।
સકુટુંબ હિરણ કસ્યપ સમૂલ, હરિ ક્રોધાનલ જરિ સલભ તૂલ।।
કછુ બચે ભાજિ આસુર કુચાર, નિસ્સેષ કર્યો પ્રભુ ભૂમિ ભાર।
ભયભીત ભયે ઋષિ દેવ ભૂપ, શુભ નિકટ આઇ કમલા સુરૂપ।।
દંડવત કીન કરુણા દિખાઇ, ભયે સાંત રૂપ નરહરિ સુભાઇ।
શુભ સુર કોટી દીપિત શરીર, વપુ વૃદ્ધિ વિમલ નરસિંઘ વીર।।
નર સિંઘ દેવ બૈઠારિ અંક, તબ ભક્ત તિલક બાલક નિસંક।
ચાટત નૃસિંઘ નિજ રસનિ બાલ, દનુ દુષ્ટ હત્યો નર હરિ દયાલ।।
વર્ષાસુ હોત સુમનનિ અકાસ, લૈ અમર ચમર ઢાલત સહાસ।
તહાં ધર્યો છત્ર પહ્લાદ સીસ, દીય તિલક આપ ત્રૈલોક્ય ઇસ।।
*શ્રીનૃસિંહોવાચ -*
નૃપતા વિશેષ છિતિ તોહિ દીન, પુનિ હોઇ ચિત જાચહુ પ્રવિન।
*પ્રહ્લાદઉવાચ -*
મુખ ચારિ રટત વિધિ ચારિ વેદ, સોઉ નેતિ નેતિ ગાવત સખેદ।
ઇંદ્રાદી સબૈ સુર સત્ય લીન, નિત તિનંહિ સૂઝિ માયા નવીન।।
વ્હૈ ધ્યાના વસ્થિત દંડ ધારિ, દિગવાસ ભયે મુખ મેક ચારિ।
ત્રય નેત્ર દેખી જલ થલ અકાશ, નિર્ધાર પાર પાયો ન તાસ।।
ઋષિ વસન સઘન ઉદ્યાન તીર, જલ પત્ર મંત્ર પોષત સરીર।
દૃગ મૂંદિ રહત રત એક ધ્યાન, પૈ દેવ નહિન પાયો નિદાન।।
ભુવ અંત ભ્રમત જતિ જોગ સાધિ, અષ્ટાંગ ઉપાસત નિરુપાધિ।
અરુ હોત સિદ્ધ સાધક અનેક, વેઉ નૈ બતાવત હેત એક।।
ષટકર્મ ત્રિસંધ્યા ન્હાઇ વિપ્ર, સોઇ જોતી ફિરતિ ખોજત સછિપ્ર।
જુગ સહસ રસનિ નિત નામ જોર, આરાધ રોષ નહીં લહત ઔર।।
તુમ રહિત આદિ મધ્યાવસાન, કારણાભૂત કરુણા નિધાન।
દુર્લભ્ય જોતિ તુમ દેહ ધારિ, મુહિ દીનં દરસ દીનૌં મુરારિ।।
ગહિ બાંહ મોહિ બૈઠારિ ગોદ, મન વંછિંત પાયૌ સહિત મોદ।
અભિલાષ સબૈ પૂરે અનંત, સિર ધર્યો હાથ મોહિ કર્યો સંત।।
કર જોરિ યહૈ જાચત કૃપાલ, દૃઢ ભક્તિ દેહુ દીનનિ દયાલ।
નિત નામ રટૈ રસના નવીન, અરુ રહૈ હસ્ત વંદન અધીન।
સિર રહૈ નમસ્કૃત ચરન સંગ, પુનિ ભાલ દેશ પદ રજ પ્રસંગ।।
શુભ જોતિ રહહુ ચિત વેદ સાખિ, ભવ તથા અસ્તુ નરસિંઘ ભાખિ।।
કીનૌ પુરાણ નરસિંઘ દેવ, નિજ વક્ર જગત ઉદ્ધાર મેવ।
સબ આઇ નિકટ તબ સુર સમાજ, આનંદ કહત મહિમા સકાજ।।
*|| છંદ :ભુજંગી || બ્રહ્મસ્તુતિ -*
નમો દેવ નારાયણં નાર સિંઘં , નમો દેવ નારાયણં વીર સિંઘં।
નમો દેવ નારાયણં ક્રૂર સિંઘં, નમો દેવ નારાયણં દિવ્ય સિંઘં।।
નમો દેવ નારાયણં વ્યાઘ્ર સિંઘં, નમો દેવ નારાયણં પૂછ સિંઘં।
નમો નારાયણં પુરુષ સિંઘમ નમો દેવ નારાયણં રૌદ્ર સિંઘમ।।
કવિ પ્રવીણભાઇ મધુડા રાજકોટના સૌજન્યથી ~ [અવતાર ચરીત્ર માથી] પ્રાપ્ત થયેલ છે.
ટાઇપિંગ~:ધર્મેશ ગાબાણી
